W czwartkowe popołudnie, 17 września 2026 r., mury Miejskiej Biblioteki Publicznej we Włodawie wypełniły się gośćmi, którzy mogli obcować z niezwykłymi pracami Bohdana Butenki oraz bardzo osobistymi wspomnieniami dr Krystyny Rybickiej, która była jego dobrą znajomą i kuratorką wystaw prezentujących dorobek słynnego ilustratora. Finisaż wystawy plakatów i ilustracji Bohdana Butenki, zatytułowanej „Nie GAP się! W podróży przez ilustracje i plakaty”, stał się nie tylko podsumowaniem ekspozycji, ale przede wszystkim wzruszającym świętem twórczości jednego z najwybitniejszych polskich ilustratorów.
Spotkanie rozpoczęło się od osobistego powitania prowadzącej wydarzenie Urszuli Panasiuk, która podzieliła się z publicznością wspomnieniem: Prawie dziesięć lat temu, w 2017 roku, miałam niezwykłą przyjemność uczestniczyć w wernisażu i spotkaniu z Panem Bohdanem Butenką w Centrum Spotkania Kultur w Lublinie. Gdybym wtedy usłyszała, że po latach będę mogła przyczynić się do prezentacji tych prac u nas, we Włodawie, pewnie trudno byłoby mi w to uwierzyć.
Zamiast tradycyjnego wydarzenia podczas którego goście zasiadają na widowni, uczestnicy wzięli udział w dynamicznym, kuratorskim oprowadzaniu. Pod przewodnictwem dr Rybickiej wędrowali pomiędzy planszami wystawienniczymi, aby podziwiać detale prac i wysłuchać jej barwnych anegdot ze spotkań z Mistrzuniem, jak go pieszczotliwie określa. Unikalny styl Bohdana Butenki, oparty na prostej kresce i bezbłędnym wyczuciu absurdu, udowadnia, że prawdziwa sztuka nie potrzebuje nadmiaru środków wyrazu, by poruszyć wyobraźnię małych i dużych czytelników.
Podczas spaceru po wystawie poznali historię polskiego plakatu oraz nawiązania do sztuki klasycznej. Oglądali kultowe ilustracje znane z czasopism dla najmłodszych, takich jak Miś czy Świerszczyk. Całości ekspozycji dopełniały nagrania z lekcji bibliotecznych, prowadzonych przez pracujące w Wypożyczalni dla Dzieci i Młodzieży, Joannę Orzeszko i Małgorzatę Topolską, które przez cały okres trwania wystawy przybliżały twórczość Butenki przedszkolakom i uczniom młodszych klas szkół podstawowych.
Podczas rozmów poruszono zagadnienia związane z kondycją dawnej i współczesnej ilustracji. Rozmawiano o tym, czy dawne, trudne warunki poligraficzne i związane z nimi ograniczenia techniczne, paradoksalnie stymulowały artystyczny geniusz twórców Polskiej Szkoły Ilustracji. Przypomniano, że ilustracja książkowa i plakat były dla dawnych artystów bezpieczną przystanią, w której można było przemycać elementy sztuki awangardowej. Podjęto też temat książki obrazkowej (picturebook). Zwrócono uwagę, że dorosłym często brakuje wiedzy plastycznej i wrażliwości - dyskutowano, jak skutecznie edukować rodziców, by sięgali po ambitną klasykę zamiast komercyjnych, masowych produktów. Finałem spotkania była refleksja nad tym, czego możemy nauczyć się, obcując ze starą książką dziecięcą.
Wydarzenie było hołdem dla potężnej wyobraźni Mistrza, a zarazem wyrazem głębokiej wdzięczności wobec osób i instytucji, dzięki którym jego twórczość wciąż zachwyca kolejne pokolenia. Słowa podziękowania kierujemy do dr Krystyny Rybickiej; pomysłodawczyni wystawy, Pani Moniki Grochowskiej-Butenko; córki artysty, która wyraziła zgodę na udostępnienie bezcennych prac, oraz Fundacji „Cała Polska Czyta Dzieciom” za udostępnienie wyjątkowego materiału wideo zatytułowanego Architekt Książki w którym usłyszeć i zobaczyć możemy samego Mistrza.
Serdecznie dziękujemy wszystkim przybyłym za wspólne świętowanie finisażu. Wystawa powoli dobiega końca. Jeszcze tylko do końca września 2026 r. macie szansę na jej zobaczenie. Drzwi biblioteki stoją otworem! Czekamy na Was :)
Urszula Panasiuk